Case disclosure
Worden beschikkingen daadwerkelijk openbaar? Wij onderzoeken in welke mate en op welke wijze overheden dat doen. Die praktijk leggen wij naast de geldende wetgeving.
Over het project
Zaaksinclusieve transparantie, van vraag tot praktijk
CITaDOG staat voor Case-Inclusive Transparency for a Digital and Open Government. Het project brengt bestuursrecht, bestuurskunde en taaltechnologie samen. Het is ondergebracht bij Tilburg University en loopt tot en met december 2028.
Achtergrond van het onderzoek
CITaDOG combineert twee gefinancierde onderzoekslijnen. De eerste is het Vidi-project van Johan Wolswinkel, gefinancierd door NWO. De tweede is een Icon-project binnen het programma Digital Sciences for Society van Tilburg University.
Aan het project zijn ook onderzoekers van andere universiteiten verbonden. Onder meer de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Leiden werken mee. Daarnaast werkt CITaDOG samen met een breed consortium van maatschappelijke partners.
Waarom dit onderzoek nodig is
Beschikkingen gaan normaal gesproken alleen naar de mensen voor wie zij bestemd zijn. Wie met zo een besluit te maken krijgt, kan de wet en het beleid nalezen. De toepassing van die regels in andere, vergelijkbare gevallen blijft onzichtbaar.
Openbaarmaking van algemene regels is inmiddels de norm. Openbaarmaking van de toepassing daarvan is dat niet. Die behoefte aan zaaksinclusieve transparantie groeit naarmate regels minder rechtstreeks voorschrijven wat de uitkomst moet zijn.
Openbaarheidswetgeving zoals de Wet open overheid kan hier veel veranderen. Zij verplicht tot openbaarmaking van beschikkingen voor iedereen. Dat betekent echter niet dat de informatiepositie van de burger vanzelf sterker wordt.
De drie uitdagingen
Drie vragen bepalen samen of openbaarmaking de burger echt verder helpt.
Case connection
Vergelijken lukt alleen wanneer besluiten aan elkaar te koppelen zijn. Daarvoor ontwikkelt het team een metadatastandaard en taaltechnologie. Zo worden patronen in besluitvorming zichtbaar.
Case impact
Openbaarheid verandert het werk van de ambtenaar achter het beeldscherm. Er is meer informatie te raadplegen, en er moet ook rekening mee worden gehouden. Wij onderzoeken hoe dat uitpakt.
Waar het onderzoek op doorwerkt
Het project wil op drie terreinen verschil maken.
Zaaksinclusieve transparantie
Wij doen voorstellen voor een moderne uitleg van klassieke beginselen van het bestuursrecht, zoals het motiveringsbeginsel. Transparantie betreft dan niet alleen de regel, maar ook de toepassing in andere gevallen. Dat kan leiden tot een eis van vergelijkend motiveren.
Taaltechnologie voor een open overheid
Wij ontwikkelen de instrumenten die grootschalige analyse van beschikkingen mogelijk maken. Dat is nu lastig. Beschikkingen zijn veel minder gestructureerd dan rechterlijke uitspraken met hun ECLI-standaard.
De uitvoeringspraktijk
Wij onderzoeken hoe openbaarmaking doorwerkt in het werk van de ambtenaar die beschikkingen neemt. Meer openbaarheid betekent meer informatie om te raadplegen, en om zich toe te verhouden.
Financiering en inbedding
CITaDOG wordt gefinancierd door NWO en door Tilburg University. Het onderzoek vindt plaats bij Tilburg Law School en bij de afdeling Cognitive Science and Artificial Intelligence.
-
NWO
Opent een externe website in een nieuw tabblad
Financier van het Vidi-project -
Digital Sciences for Society, Tilburg University
Opent een externe website in een nieuw tabblad
Financier van het Icon-project
De projectvideo
Een korte video licht het project in enkele minuten toe. De video wordt door de redactie geplaatst zodra de website is opgeleverd.
Gereserveerde ruimte voor de projectvideo
Hier komt de video die het project in enkele minuten toelicht. De video wordt na de oplevering door de redactie geplaatst.
Bekijk de resultaten van het onderzoek
Op beschikkingeninbeeld.nl ziet u per overheid welke beschikkingen al openbaar zijn.